Điều 1–3 · Kim chỉ nam là gì, và không là gì
Kim chỉ nam là bộ nguyên lý và cam kết mà AVA dựa vào để ra quyết định trong những tình huống chưa có quy trình quy định.
Kim chỉ nam là một văn bản đồng thuận, ở tầng cao nhất của AVA, gồm những hành vi quan sát được, và là một văn bản sống — có phiên bản, có lý do sửa đổi, được rà soát công khai hằng năm.
Kim chỉ nam không là tuyên bố giá trị để trưng bày, không phải nội quy lao động, không phải tài sản của người sáng lập, và không phải chân lý sau cùng.
- Đọc lại trước mỗi quyết định trọng yếu: mở chương trình mới, mời thầy, điều chỉnh học phí, tiếp nhận vốn, ký hợp tác.
- Khi có bất đồng, mỗi bên nói rõ điều khoản nào đang bị ảnh hưởng.
- Khi thấy điều khoản bị vi phạm, nêu ra ở phiên họp gần nhất — kể cả khi người vi phạm là chính mình.
Bảy nguyên lý
Nguyên lý là điều AVA cho là đúng về cách tổ chức và con người vận hành. Mỗi nguyên lý là một giả thuyết làm việc có cơ sở kiểm chứng, và được sửa khi có bằng chứng ngược lại.
| # | Nguyên lý | Thực hành chuẩn | Điều cần tránh |
|---|---|---|---|
| 1 | Nhân quả | Truy nguyên nhân trước khi điều chỉnh mục tiêu | Sửa chỉ tiêu để báo cáo đẹp hơn |
| 2 | Hệ thống quyết định kết quả | Hỏi quy trình nào đã cho phép sự việc xảy ra | Hỏi ai sai trước tiên |
| 3 | Không bảo trì thì xuống cấp | Rà soát định kỳ cả quy trình đang chạy tốt | Xem quy trình tốt là xong vĩnh viễn |
| 4 | Mức căng vừa đủ | Giao việc cao hơn năng lực một mức, kèm người đồng hành | Giao việc vượt sức và gọi là thử thách |
| 5 | Cho giá trị trước | Trao đủ giá trị trước khi nói đến hợp đồng | Giữ giá trị chỉ cho người đã trả phí |
| 6 | Chính trực | Báo trước khi không giữ được cam kết | Im lặng rồi giải thích sau |
| 7 | Tổ chức tự vận hành | Chủ động đào tạo người thay mình | Giữ một phần việc chỉ mình làm được |
Nguyên lý 2 và 7 là bản sắc riêng của AVA: xây hệ thống để người chủ không còn là nhân tố không thể thiếu.
Mười cam kết của thành viên
Cam kết mô tả hành vi, không mô tả đức tính. “Tôi nói thật về số liệu” là một cam kết. “Tôi là người trung thực” thì không, vì không kiểm chứng được.
- Tôi nói thật về số liệu, kể cả số liệu bất lợi.
- Tôi giữ lời hứa đúng hạn; khi không thể giữ, tôi thông báo trước.
- Tôi đo lường trước khi kết luận.
- Tôi sửa hệ thống trước khi quy trách nhiệm cho con người.
- Tôi học mỗi ngày và chia sẻ lại điều đã học.
- Tôi bán bằng giá trị thật và không hứa điều mình không thực hiện được.
- Tôi tôn trọng thời gian của người khác.
- Tôi phản hồi trực tiếp, cụ thể và với thiện ý.
- Tôi giữ bí mật của khách hàng và đồng nghiệp.
- Tôi đào tạo người kế thừa.
Cam kết 4 và 10 phân biệt AVA với các cộng đồng học tập khác: năng lực sửa hệ thống và năng lực chuyển giao.
Bốn nhịp thực hành
Hằng ngày, 10 phút: đầu ngày đọc tuyên ngôn và chọn việc quan trọng nhất; cuối ngày ghi ba số liệu và một bài học.
Hằng tuần: phiên nhìn lại theo nhóm — số liệu, sự cố, một cải tiến hệ thống — kèm nửa ngày không làm việc. Nửa ngày nghỉ là bắt buộc, không phải phần thưởng.
Hằng tháng: mỗi thành viên trình bày một điều đã áp dụng, kèm số liệu trước và sau.
Hằng quý, nửa ngày: đọc lại mười cam kết, tự đánh giá, ghi nhận thành viên giữ cam kết tốt nhất.
Bận thì rút ngắn thời lượng, không huỷ phiên.
Ranh giới
AVA là một cộng đồng nghề nghiệp, một hệ giả thuyết làm việc, một tổ chức có chuẩn công khai, minh bạch về tài chính, và là môi trường mọi người được quyền chất vấn.
AVA không là nơi thay thế đức tin cá nhân của ai; không nắm giữ chân lý sau cùng; không đặt người sáng lập ở vị trí tuyệt đối; không khép kín; không thương mại hoá cấp bậc; không ràng buộc thành viên ở lại.
Năm dấu hiệu lệch chuẩn — mọi thành viên có nghĩa vụ nêu ra
- Người sáng lập được viện dẫn như nguồn của chân lý.
- Việc chất vấn bị xem là thiếu gắn bó.
- Thành viên được khuyên giảm tiếp xúc với gia đình, bạn bè hay nguồn thông tin bên ngoài.
- Có khoản đóng góp đổi lấy công nhận, vị trí hay sự gần gũi với người sáng lập.
- Rời tổ chức bị xem là phản bội.
Một dấu hiệu: nêu ra ở phiên nhìn lại gần nhất. Hai dấu hiệu cùng lúc: hội đồng sáng lập họp bất thường.
Cam kết của AVA với thành viên
- Quyền rời đi bất cứ lúc nào, không kèm điều kiện, không ảnh hưởng danh dự.
- Minh bạch tài chính: mọi khoản phí công bố công khai.
- Rà soát công khai hằng năm; mọi góp ý được ghi nhận, kể cả góp ý không được tiếp thu, kèm lý do.
- Quyền được trả lời: mọi chất vấn đều được trả lời. Khi chưa có câu trả lời, AVA nói rõ là chưa có.
Ban hành và hiệu lực
Văn bản có hiệu lực từ ngày lễ ban hành, khi từng thành viên sáng lập đọc tuyên ngôn và ký nhận mười cam kết trước tập thể. Mọi sửa đổi được thực hiện công khai, ghi rõ phiên bản, ngày và lý do. Khi mâu thuẫn với tài liệu khác của AVA, văn bản này được ưu tiên.
Toàn văn có phụ lục thuật ngữ và danh mục kiểm tra trước ban hành. Thành viên nhận bản đầy đủ trong ngày ký cam kết.